قیام مسجد گوهرشاد چرا و چگونه اتفاق افتاد؟

 

۲۱ تیرماه؛سالروز قیام گوهرشاد و روز عفاف و حجاب

واقعه مسجد گوهرشاد تجمع مردم غيور مشهد در تیر ماه سال ۱۳۱۴ در مسجد گوهرشاد در اعتراض به قانون تغییر لباس توسط رضاخان بود که توسط نیروهای دولتی سرکوب شد.

علت اصلی این تحصن اعتراض به اجباری شدن کشف حجاب و کلاه شاپو و سیاست‌های تغییر لباس،و حصر آیت الله سید حسین قمی در پی اعتراض به قوانین تغییر لباس بود.

در ۲۰ تیرماه،درگیری اولیه در مسجد گوهرشاد باعث شهادت ۲۰ نفر شد؛پس از آن بر تعداد متحصنین افزوده شد و بین ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر در مسجد گوهرشاد و اطراف آن گرد آمدند.

فردای آن روز در ۲۱ تیرماه و پس از آنکه تلاش نظامیان برای متفرق کردن جمعیت با مقاومت مردم رو به رو شد، راههای ورود و خروج به مسجد گوهرشاد بسته و دستور شلیک صادر شد

بدین ترتیب این تحصن به شدت سرکوب و بیش از ۱۶۰۰ نفر شهید شدند. پس از این واقعه روحانیان سرشناس مشهد دستگیر شدند و تبعید شدند و به دستور رضا شاه برخی از روسای ادارات مشهد تغییر کردند.

تصویر زیر سر انجام افراد این قیام را نشان می دهد.

 

 

بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب در رابطه با قیام خونین مسجد گوهرشاد:

«یک وقت قضیه مسجد گوهرشاد را از نگاه یک فاجعه تاریخی که اتفاق افتاده است نگاه می‌کنید، یعنی عده‌ای از مردم مؤمن به خاطر مقصودی در یک جای مقدس جمع شدند، مأمورین دولتی ریختند و آن‌ها را کشتند. یک فاجعه‌ای که در مشهد به مناسبت حجاب اتفاق افتاده است.

مسئله‌ای که به نظر من وسعتش از دید نگاه یک فاجعه تاریخی بیشتر و از آن مهم‌تر است، خود اصل مسئله «حجاب» است. قضیه «حجاب ممنوع» موضوع خیلی مهمی است. این مسئله دیگر محدود به مشهد و مسجد گوهرشاد هم نیست. اهمیت این قضیه بیشتر در این است که این، یک قضیه وسیع همه جایی و سراسری در کشور بوده است و بررسی اقدامی که رضاشاه کرد و مواجهه‌هایی که با رضاشاه شد خیلی مهم است.
این هم از مسائلی است که درست روی آن کار نشده است.»